← NetKarbon ana sayfaLojistik karbon mevzuatı: sade Türkçe rehber
Burada amaç sizi yabancı kısaltmalara boğmak değil. Hangi düzenlemenin neden önemli olduğunu ve sistemde hangi veriyi tutmanız gerektiğini açıklıyoruz.
1. ISO 14083 ne işe yarar?
ISO 14083:2023, yolcu ve yük taşımacılığından kaynaklanan sera gazı emisyonlarını hesaplamak ve raporlamak için ortak bir yöntem çerçevesi tanımlar. NetKarbon veri modelini “taşıma faaliyeti + faaliyet verisi + faktör kaynağı + sonuç + kanıt” mantığıyla kurar.
Resmî ISO sayfası →2. Avrupa'da ortak taşıma emisyon hesabı
AB'de 1 Haziran 2026'da yürürlüğe giren CountEmissionsEU çerçevesi, yayımlanan taşıma emisyonlarının karşılaştırılabilir ve güvenilir olması için EN ISO 14083:2023 ile uyumlu ortak hesaplama yaklaşımını esas alır. Bu nedenle karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu kayıtlarını tek veri düzeninde tutmak giderek daha önemli hale gelir.
Avrupa Komisyonu açıklaması →3. Emisyon faktörü neden kaynak ve sürümle saklanmalı?
Bir sonuç tek başına yeterli değildir. Kullanılan yakıt, enerji veya taşıma faktörünün kaynağı ve yılı/sürümü de kayıt altında olmalıdır. Örneğin Birleşik Krallık hükümeti 2026 kurumsal sera gazı dönüşüm faktörlerini yayımlamış ve bu faktörlerin faaliyet verileriyle emisyon hesabında kullanılabildiğini açıklamıştır. NetKarbon'da faktörler merkez yöneticisi tarafından güncellenebilir ve her sevkiyat eski faktörünü kendi kaydında saklar.
2026 resmî dönüşüm faktörleri →4. Türkiye ETS ile sevkiyat karbonu aynı şey değildir
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi, ilgili düzenlemelerdeki tesis ve faaliyet kapsamına göre işler. Bir kamyonun, geminin, trenin veya tek bir sevkiyatın karbonunu hesaplamak ile bir tesisin ETS yükümlülüğü aynı işlem değildir. NetKarbon lojistik sevkiyat verisini düzenler; firmanızın ETS kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.
5. Sahada hangi kanıtları saklayın?
- Müşteri / sipariş / sevkiyat referansı
- Çıkış ve varış noktaları, rota veya mesafe kaynağı
- Yük miktarı ve ölçüm dayanağı
- Taşıyıcı ve taşıma aracına ait temel bilgiler
- Varsa gerçek yakıt / enerji tüketimi
- Fatura, yakıt fişi, taşıma belgesi, fotoğraf ve benzeri dayanaklar
- Kullanıcı izin verirse GPS konumu ve zaman bilgisi
Önemli:NetKarbon'daki başlangıç faktörleri pilot ön hesap içindir. Resmî, doğrulanmış veya sözleşmeye bağlı kurumsal raporlama öncesinde faktör setinin firma tarafından kabul edilen güncel kaynağa göre doğrulanması gerekir.